Onder zorg verstaan we vijf vormen van zorg, die vallen onder de zogeheten Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Dit is een wet voor ‘langdurig onverzekerbare zorg’, waar alle Nederlanders premie voor betalen. De vijf vormen van zorg zijn:
1.Persoonlijke verzorging. Bijvoorbeeld: helpen met douchen, wassen op bed, aankleden, scheren, huidverzorging, hulp bij de toiletgang, hulp bij eten en drinken
2.Verpleging. Bijvoorbeeld: wondverzorging, toedienen van medicijnen, geven van injecties, advies hoe om te gaan met ziekte, het zelf leren injecteren
3.Begeleiding. Bijvoorbeeld: ondersteuning om de dag te structureren en om beter de regie te kunnen voeren over het eigen leven. Maar ook de dagverzorging of dagbesteding, of hulp bij het leren zorgen voor het eigen huishouden.
4. Behandeling. Bijvoorbeeld: zorg bij een aandoening, zoals revalideren na een beroerte.
5.Verblijf. Bijvoorbeeld: verblijf in een verzorgings- of verpleeghuis.
Als je aanspraak wilt maken op één of meerdere van deze vormen van zorg, dan moet je een aantal stappen zetten:
Stap 1: Je belt met het CIZ
Stap 2: Je vult het vragenformulier van het CIZ in
Stap 3: Je ontvangt een besluit van het CIZ
Stap 4: Je kiest voor zorg in natura of een persoonsgebonden budget (pgb)
Stap 1: Je belt met het CIZ
Voor het aanvragen van één of meer vormen van AWBZ-zorg, moet je contact opnemen met het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) in jouw regio. Voor Nijmegen en omgeving is dat het CIZ regio Nijmegen: tel. (088) 789 15 60. Hier wordt gekeken of je voor de gevraagde zorg in aanmerking komt en zo ja, in welke mate je daar recht op hebt.
Stap 2: Je vult het vragenformulier van het CIZ in
Als je belt, krijg je een vragenformulier thuis gestuurd. Hierop moet je vragen beantwoorden over je gezondheid en je woon- en leefsituatie. Voor een snelle afhandeling is het van belang dit formulier zo volledig mogelijk in te vullen én te ondertekenen.
Het aanvraagformulier en een toelichting daarop zijn ook te vinden op www.ciz.nl (klik op ‘informatie voor cliënten’ en dan op ‘aanvraagformulier’).
Heb je moeite met het invullen, dan kun je bij een aantal organisaties aankloppen voor hulp hierbij.
Soms heeft het CIZ genoeg aan de informatie op het vragenformulier. Soms ook neemt een medewerker van het CIZ nog telefonisch contact met je op. Het kan ook zijn dat deze persoon een afspraak met je maakt om bij je op huisbezoek te komen, om jouw aanvraag beter te kunnen beoordelen.
Uiteindelijk weegt de medewerker van het CIZ af of je recht hebt op de zorg die je hebt aangevraagd. Daarbij kijkt hij ook of je bepaalde taken zelf aankunt of dat je huisgenoten eventueel taken kunnen overnemen. In het laatste geval spreken we van gebruikelijke zorg. Als hiervan sprake is, heb je geen recht op AWBZ-zorg.
Stap 3: Je ontvangt een besluit van het CIZ Binnen zes weken nadat je je aanvraag hebt ingediend, moet je schriftelijk een besluit van het CIZ ontvangen. Hier staat in:
· welke zorg is toegewezen (bijvoorbeeld verpleging)
· in welke mate je hier recht op hebt (bijvoorbeeld 1 tot 2 uur per week)
· hoelang je hier recht op hebt (bijvoorbeeld één jaar)
Ben je het niet eens met het besluit van het CIZ, dan kun je hiertegen bezwaar aantekenen. Je kunt ook een klacht voorleggen aan een regionale toetsingscommissie.
Stap 4: Je kiest voor zorg in natura of een persoonsgebonden budget (pgb) Als je een positief besluit van het CIZ hebt ontvangen, kun je drie keuzes maken:
· Je kiest voor zorg in natura: je krijgt de zorg dan geleverd door een zorgaanbieder. Je kunt zelf een voorkeur voor een zorgaanbieder aangeven. Je kunt ook per toegewezen vorm van zorg een andere zorgaanbieder kiezen. Zie voor zorgaanbieders in de regio Nijmegen: www.vgz-zorgkantoren.nl (klik op zorgaanbod&wachtlijsten; je komt dan uit bij de VGZ Zorggids) of www.kiesmetzorg.nl
· Je kiest voor een persoonsgebonden budget: je krijgt dan een bepaalde hoeveelheid geld toegewezen, waarmee je zelf zorg kunt inkopen. Dat geeft je grote vrijheid. Je moet wel zelf een administratie bijhouden en een contract afsluiten met degene die de zorg gaat verlenen. Meer informatie over het persoonsgebonden budget staat in de brochure ‘Zelf zorg inkopen met een pgb’. Deze is te vinden op: www.pgb.cvz.nl. Voor informatie, advies en (juridische) ondersteuning over alle vormen van het pgb kun je ook terecht bij Per Saldo: www.pgb.nl.
· Je kiest voor een combinatie van beide: je koopt je begeleiding bijvoorbeeld in via een persoonsgebonden budget, maar je betrekt de persoonlijke verzorging van een thuiszorgorganisatie.
II Hoe vraag ik een voorziening, aanpassing of hulpmiddel aan (WMO)?
De gemeente heeft op grond van de WMO een compensatieplicht: de plicht om beperkingen in de zelfredzaamheid te compenseren en deelname aan de maatschappij mogelijk te maken voor iedereen. De gemeente moet de burger in staat stellen een huishouden te voeren, zich te verplaatsen in en om de woning, zich lokaal te verplaatsen per vervoermiddel en medemensen te ontmoeten en op basis daarvan sociale verbanden aan te gaan.
De gemeente kijkt samen met de burger welke voorzieningen en hulpmiddelen nodig zijn om de hindernissen weg te nemen. Hierbij houdt de gemeente rekening met de persoonskenmerken en behoeften van de aanvrager van de voorzieningen, alsmede met de mogelijkheid van de aanvrager om zelf in maatregelen te voorzien.
Het is dus niet meer zo dat je automatisch recht hebt op een voorziening, wanneer je aan bepaalde criteria voldoet, zoals bij de oude Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg). De gemeente beoordeelt per geval hoe zij de beperkingen van klanten het best kan compenseren.
Klik op de voorziening of het hulpmiddel waar je meer over wilt weten.
Huishoudelijke verzorging Bijvoorbeeld opruimen, schoonmaken, het verzorgen van planten, ramen lappen, maaltijd klaarmaken (dit deel is in bewerking)
III Een collectieve verzekering afsluiten via de Gemeente Nijmegen
De gemeente biedt een collectief aanvullende verzekering aan voor mensen die niet meer dan 120% van het bijstandsniveau verdienen. De meeste mensen met een uitkering blijven binnen deze norm (afhankelijk van het inkomen van een eventuele partner). Je kunt dit checken via http://nijmegen.vragenboek.nl.
Hoe zit het ook al weer? Per 1 januari 2006 geldt de nieuwe Zorgverzekeringswet. Daarmee is het onderscheid tussen ziekenfonds en particulier vervallen. Je bent verplicht een basisverzekering af te sluiten en je kunt je aanvullend verzekeren. Dit is wel belangrijk, omdat bepaalde kosten, zoals de tandarts, vergoeding voor een bril en de eerste negen behandelingen fysiotherapie niet in het basispakket zijn opgenomen.
De gemeente heeft in principe géén taak in de Zorgverzekeringswet, maar zij biedt wel een aantrekkelijke aanvullende verzekering aan via VGZ en CZ. De WIG heeft er bij de gemeente op aangedrongen hier meer bekendheid aan te geven.
Via www.nijmegen.nl kun je deze twee aanvullende verzekeringen met elkaar vergelijken. Kies achtereenvolgens voor de knoppen: ‘Wonen & Leven’, ‘Zorg & Welzijn’, ‘Wegwijzer Laag Inkomen’ en ‘Zorgverzekering’.
Nog even wat zaken op een rij: · Je mag je basis- en aanvullende verzekering bij verschillende verzekeraars afsluiten.
· Als je kiest voor een naturapolis, hoef je nooit rekeningen zelf vooruit te betalen. Dan heb je ook geen probleem als je bijvoorbeeld rood staat.
· Kies géén eigen risico. Als je wel een (hoog) eigen risico neemt (bijvoorbeeld 500 euro), dan wordt de maandelijkse premie een beetje lager. Maar je moet wel alle ziektekosten tot 500 euro zelf betalen! Dat is een fors bedrag. Pas als je in één jaar meer ziektekosten hebt gemaakt, betaalt de verzekering de rest.
· Betaal altijd je premie! Als je een tijd je premie niet hebt betaald, kan de verzekeraar de verzekering ‘opschorten’ (dan ben je niet meer verzekerd) of je royeren (uit de verzekering zetten). In beide gevallen ben je niet meer verzekerd en moet je alle ziektekosten zelf betalen. Ook krijg je een fikse boete.
· Vraag de zorgtoeslag aan. De ziektekostenpremies worden hoger. Mensen met een laag inkomen krijgen daarom elke maand zorgtoeslag (= geldbedrag) terug van de Belasting. Nog niet aangevraagd? Vul het formulier vandaag nog in! Tel. 0800-0543
· Kies dus voor zekerheid. Want je krijgt in principe géén bijzondere bijstand voor kosten die onder het eigen risico vallen, voor rekeningen die je eerst moet voorschieten (restitutiepolis) of voor schulden, omdat je je premies niet kunt betalen. Je krijgt ook geen bijzondere bijstand voor kosten die vergoed worden door een basisverzekering of de CAZ.
Een nieuwe wet De Wmo vervangt sinds 1 januari 2007 twee bestaande wetten (de Welzijnswet en de Wet voorzieningen gehandicapten, Wvg) en heeft twee functies uit weer een andere wet (de AWBZ) overgenomen: huishoudelijke verzorging en openbare geestelijke gezondheidszorg.
De gemeente voert de wet uit.
Doel en doelgroep Het Rijk wil met de Wmo bereiken dat, meer dan nu, alle mensen aan het maatschappelijk leven kunnen deelnemen, liefst op eigen kracht, anders met hulp van familie, vrienden, kennissen of buren. Het rijk vindt dat burgers daarbij meer aangesproken móeten en kúnnen worden op hun eigen verantwoordelijkheid. De gemeente krijgt een ondersteunende rol.
De wet is bedoeld voor iedereen die ondersteuning nodig heeft en dat niet zelf kan regelen.
Die groep is breed samengesteld. Het kan bijvoorbeeld gaan om mensen met beperkingen door ouderdom, handicap, een chronisch psychisch probleem of psychosociale problemen, ouders van kinderen met opvoedingsproblemen, verslaafden en vrouwen die crisisopvang nodig hebben.
De Wmo kent negen aandachtsgebieden (prestatievelden):
1 Bevorderen van leefbaarheid en sociale samenhang in buurten, wijken en dorpen;
2 Preventieve ondersteuning aan ouders met problemen met opvoeden en jeugdigen met problemen met opgroeien;
3 Informatie, advies en cliëntondersteuning;
4 Ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers;
5 Zorg voor algemene voorzieningen die het mensen met een beperking mogelijk maakt om mee te doen;
6 Zorg voor individuele voorzieningen waardoor mensen met een beperking mee kunnen doen;
7 Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang;
8 Openbare geestelijke gezondheidszorg (dit is zorg die erop gericht is burgers met psychische en verslavingsproblemen te leiden naar hulpverlening; signalering, begeleiding en nazorg aan deze groepen);
9 Ambulante verslavingszorg.
De gemeente is verantwoordelijk De gemeente is met de WMO verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning van haar burgers. Zij moet er voor zorgen dat iedere burger volwaardig kan deelnemen aan de maatschappij.
Er zijn onvermijdelijk verschillen tussen gemeenten ontstaan. Elke gemeente biedt ‘maatwerk’, afgestemd op de behoeften en mogelijkheden van haar burgers, zo is de idee.
Veel onderdelen, zoals de voorzieningen voor gehandicapten op het gebied van vervoer, woningaanpassingen en rolstoelen, waren ook eerder al een taak van de gemeente. Dat geldt ook voor de welzijnsvoorzieningen, zoals jongerenwerk, ouderenadvies, bewonersondersteuning of daklozenopvang en accommodaties als wijkcentra en sportzalen. Wel nieuw is de functie huishoudelijke verzorging.
Voor alle vragen bij één loket Voorheen waren er nog veel verschillende regels voor verschillende voorzieningen voor bijvoorbeeld mensen met een beperking en ouderen. Met de Wmo kunnen gemeenten al die regelingen bij één loket onderbrengen. Mensen kunnen er terecht voor informatie, advies en het aanvragen van hulpmiddelen en voorzieningen.
Inspraak burgers en cliëntenorganisaties Gemeenten gaan burgers en cliëntenorganisaties betrekken in hun plannen voor de Wmo. De gemeente maakt elke vier jaar een plan over hoe ze de maatschappelijke ondersteuning organiseert. De gemeente is verplicht om haar inwoners te betrekken bij het opstellen van het plan. Als burgers het niet eens zijn met de manier waarop hun gemeente de Wmo uitvoert, kunnen ze de gemeenteraad vragen de wethouder ter verantwoording te roepen
De WMO in Nijmegen
De gemeenteraad maakt een beleidsplan om richting te geven aan het beleid van het gemeentebestuur. Ook stelt de gemeenteraad een WMO-verordening vast, voorzien van een toelichting. Op de website zijn deze onder de knop “Nota’s en beleid” te vinden.
· Verschillende organisatie hebben een dossier Wmo, zoals het ministerie van VWS (www.minvws.nl).
De WIG is een actieve belangenorganisatie voor mensen met een lichamelijke beperking. Wat doen wij op het terrein van zorg en voorzieningen?
We zijn met twee zetels vertegenwoordigd in het Platform Gehandicaptenbeleid Nijmegen (PGN). Dit is een officieel adviesorgaan van het Nijmeegse college van burgemeester & wethouders. Het PGN adviseert onder meer over de beleidsontwikkeling Wmo en is betrokken bij het cliëntenoverleg over beleid en uitvoering van de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg).
Waar het PGN zich beperkt tot adviseren, kan de WIG ook een politieke lobby voeren, door politieke partijen te benaderen en in te spreken tijdens commissievergaderingen. Ook kunnen wij overgaan tot het voeren van actie, als we dat nodig achten. Bij het Meld- en Informatiepunt (MIP) kunt u terecht met al uw vragen op het gebied van zorg en welzijn. Voor individuele hulp kunt u terecht bij Belangenbehartiging WAO/WIA Nijmegen (BWN).
De WIG was ook vertegenwoordigd in de cliëntenraad RIO Nijmegen e.o. We zijn nu nog betrokken bij het meedenken over een cliëntenraad voor de opvolger van het RIO: het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) voor regio 14 (Nijmegen, Tiel, Oss, Den Bosch).
We doen vooral aan collectieve belangenbehartiging (dus voor de groep mensen met een lichamelijke beperking als geheel). Daarnaast vervullen we met ons Meld- en Informatiepunt een rol als vraagbaak en klachtenmeldpunt, ook op het terrein van zorg en voorzieningen.
VI Regelhulp.nl
Regelhulp is een wegwijzer op internet voor ouderen, mensen met een handicap of chronische ziekte. Wie regelmatig gebruik maakt van voorzieningen in de zorg en de sociale zekerheid, vindt een praktische hulp in de site Regelhulp.nl. Deze wegwijzer helpt mensen bij het vinden en aanvragen van de juiste voorzieningen. Zoals een aangepaste fiets of rolstoel, maar ook zorg uit de AWBZ of een WIA-uitkering.
Regelhulp:
- Helpt bij het vinden van voorzieningen.
- Geeft van iedere voorziening een korte omschrijving.
- Toetst of u voldoet aan de algemene voorwaarden voor de aanvraag van de voorziening.
- Bevat de officiele aanvraagformulieren om uw voorzieningen direct aan te vragen.
- Verwijst u naar organisaties die u verder kunnen helpen.
Waarom regelhulp?
Tot nu toe moest u elke voorziening apart aanvragen bij de instantie die daarover ging. Het gevolg: u was zeeën van tijd kwijt en moest elke keer opnieuw dezelfde algemene gegevens invullen. Dat hoeft met Regelhulp niet meer.